Categories

  • No categories

Archives

    A sample text widget

    Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

    Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

    Για τον Αρχιτέκτονα Κώστα Φινέ (1933-2014)

    38.


    Για τον Αρχιτέκτονα Κώστα Φινέ (1933-2014)




    Όσο εύκολα περιγράφεται και αξιολογείται –με τα δικά του εύκολα κριτήρια- το εντυπωσιακό, το υπερβολικό, το ανούσιο, άλλο τόσο δύσκολα περιγράφεται και αξιολογείται –με τα δικά του δύσκολα κριτήρια- το απλό, το οικονομικό, το ουσιώδες.

    Γι’ αυτό δεν είναι εύκολο να περιγράψεις και να αξιολογήσεις τον μαχόμενο αρχιτέκτονα και διανοούμενο Κώστα Φινέ, που έφυγε από κοντά μας πολύ πρόσφατα. Και τούτο γιατί πρέπει να το κάνεις με τον δεύτερο τρόπο. Κάτι που πρέπει να γίνει (και θα γίνει) στην ώρα του.

    Σήμερα, με την αποχώρηση του να κυριαρχεί στο μυαλό μου, δυο μακρινές μεταξύ τους σκηνές, σημαδεμένες από την παρουσία του, αναβιώνουν στην μνήμη μου.
    Η πρώτη ήταν λίγο μετά την αποφοίτηση μου. Τον συνάντησα στο γραφείο του, αφού προηγουμένως του το είχα επίμονα ζητήσει.

    Θυμάμαι οτι μια έντονη επιθυμία με είχε σπρώξει να δω με τα ίδια μου τα μάτια τον –τότε άγνωστο σε μένα- αρχιτέκτονα, που μαζί με τον Ντίνο Παπαϊωάννου είχε μελετήσει το κτιριακό συγκρότημα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, πάνω στο οποίο πρωτοέπεσα τυχαία σε μια βόλτα μου στην πόλη.

    Ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία αυτή η ζωντανή επαφή μου με ένα τόσο άρτιο παράδειγμα της αρχιτεκτονικής που, από τις σπουδές, θεωρούσα ως νεωτερική, ανατρεπτική, αλλά και εξαιρετικά υψηλής αισθητικής στάθμης. Μια αρχιτεκτονική της οποίας, η δύναμη, η εύρυθμη καθαρή γεωμετρία, η υλικότητα, η εντοπιότητα, αλλά και η οικουμενικότητα, κυρίως το γεγονός οτι είχε καταφέρει να υλοποιηθεί, δεν με άφησαν τις επόμενες νύχτες να κλείσω μάτι.

    Καθώς χτυπούσα το κουδούνι της εξώπορτας, προετοιμαζόμουν να μπω σε ένα «μεγαλογραφείο», γεμάτο από γραμματείς και υπαλλήλους αρχιτέκτονες και σχεδιαστές, «αντάξιο» – κατά την τότε αντίληψη μου- του μεγάλου αυτού έργου.
    Αντιθέτως, βρέθηκα σε ένα οικείο εργαστήριο αρχιτεκτονικής, ακατάστατο, γεμάτο χειροποίητα σχέδια, σκίτσα, μακέτες, τελείως άδειο από κόσμο εκείνη την ώρα.

    Ξαφνιάστηκα ακόμη περισσότερο, καθώς πρόφτασα να ακούσω από το βάθος του υπογείου τον ήχο ενός σαντουριού (!) τον οποίο είχε διακόψει μια δυνατή καθαρή φωνή. «Έρχομαι».

    Και μετά αναδύθηκε από τη σκάλα ο οργανοπαίκτης Φινές, με τα μακριά μαλλιά πιασμένα πίσω, ευθυτενής, νεότατος, οξύς, αλλά και φιλικός.

    Στη συνέχεια, μου είπε τα πάντα για το κτίριο του. Και εντέλει, μετά από ώρες, έφυγα, ενώ μια εσωτερική φωνή μου έλεγε: «Ιδού η Νέα Αρχιτεκτονική. Και Ιδού ο Νέος (μοντερνιστής) Αρχιτέκτονας του ’60». Αυτοδημιούργητος, μαχητικός, δημοκράτης, καλλιτέχνης, μαζί και ρασιοναλιστής, αλλά και με μια ανυπάκουη λάμψη στο βλέμμα.

    Η δεύτερη σκηνή (μετά από μακρά περίοδο φιλικής σχέσης μαζί του) εκτυλίχθηκε σε μια αίθουσα της Σχολής Αρχιτεκτόνων της Αθήνας, περίπου σαράντα χρόνια αργότερα. Όταν είχε οργανώσει εθελοντικά μαζί με άλλους αρχιτέκτονες, φοιτητές και φοιτήτριες, το πρόγραμμα μελέτης ενός τυπολογικού μοντέλου φτηνής, οικολογικής κατοικίας για έναν οικισμό ανέστιων Παλαιστινίων.

    Τον βρήκα να σχεδιάζει (πάντα με καλοξυσμένο μολύβι, ταυ και τρίγωνο!) περιστοιχισμένος από μια ομάδα αγοριών και κοριτσιών που είχαν σταματήσει τη δική τους δουλειά και έσκυβαν πάνω από το σχεδιαστήριο του. Τα κεφάλια τους σχεδόν ακουμπούσαν μεταξύ τους σαν πυκνή, ανάκατη συστάδα ξανθών, καστανών και μελαχρινών «θάμνων». Ενώ στο κέντρο της διέκρινα την ανυπάκουη λευκή τούφα που έστεφε το μέτωπο του Φινέ, αυτού του ασπρομάλλη αιώνιου έφηβου.

    Τίποτε, εκτός από αυτό το «λευκό», δεν είχε αλλάξει πάνω του και τίποτε δεν είχε χαθεί. Όπως και τώρα, δεν χάθηκε, καθώς θα τον νιώθουμε συνέχεια κοντά μας.

    Γι’ αυτό, ας σου ευχηθώ, στο επανειδείν, καλέ δάσκαλε και φίλε…..


    Τάσος Μπίρης